Αφρικανική σκόνη στο Ηράκλειο: Πώς ο νοτιάς φέρνει τη Σαχάρα και πότε φτάνει σε επικίνδυνα επίπεδα

Ο θερμός νοτιάς που πνέει στο Ηράκλειο δεν φέρνει μόνο υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και αφρικανική σκόνη που μειώνει την ορατότητα και επιβαρύνει την υγεία. Δείτε πώς να αναγνωρίζετε τα επεισόδια από την πρόγνωση ανέμου και ποιες τιμές συγκέντρωσης θεωρούνται επικίνδυνες.

Ο νοτιάς που πνέει στο Ηράκλειο δεν είναι μόνο θερμός άνεμος. Μεταφέρει συχνά σκόνη από τη Σαχάρα, η οποία καλύπτει την πόλη, μειώνει την ορατότητα και επιβαρύνει την ποιότητα του αέρα. Το φαινόμενο μπορεί να γίνει ιδιαίτερα έντονο όταν συνδυάζεται με βροχές, οπότε δημιουργούνται λασποβροχές. Η έγκαιρη αναγνώριση των επερχόμενων επεισοδίων από την πρόγνωση ανέμου επιτρέπει σε κατοίκους και επισκέπτες να προγραμματίσουν τις δραστηριότητές τους.

Ο μηχανισμός μεταφοράς της σκόνης

Η μεταφορά αφρικανικής σκόνης γίνεται με αέριες μάζες πλούσιες σε ερημική σκόνη από τη Βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με τον κόμβο πληροφόρησης AtmoHub, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες στην κεντρική και ανατολική Μεσόγειο ευνοούν τη μεταφορά τέτοιων μαζών προς την Ελλάδα. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται συνήθως στη δυτική και νότια Ελλάδα, με την Κρήτη να βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο.

Στο Ηράκλειο, ο νοτιάς είναι ο κύριος μηχανισμός που φέρνει τη σκόνη. Όταν το προγνωστικό μοντέλο δείχνει ανέμους από νότιες διευθύνσεις, είναι πιθανό να εμφανιστεί και σκόνη. Σε έντονα επεισόδια, η ατμόσφαιρα γίνεται αποπνικτική και το λιμάνι της πόλης μπορεί να εξαφανιστεί οπτικά από την ομίχλη σκόνης.

Τι μετρούν οι σταθμοί στην Κρήτη

Οι συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης μετρώνται σε μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Σε ένα ισχυρό επεισόδιο την 1η Απριλίου 2026, η στιγμιαία συγκέντρωση στην Κρήτη έφτασε τα 830 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, επίπεδο που οι ειδικοί χαρακτήρισαν εξαιρετικά υψηλό και επιβαρυντικό για τη δημόσια υγεία. Τιμές κάτω από 150 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο θεωρούνται συνήθως ελεγχόμενες.

Πιο ήπια επεισόδια μπορεί να φέρουν επιφανειακές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM10 τοπικά 60 με 70 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, κυρίως στην Πελοπόννησο και την Κρήτη, προκαλώντας παροδική επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα. Η παρακολούθηση αυτών των τιμών γίνεται μέσω της διαδικτυακής πύλης του AtmoHub.

Πώς να διαβάσετε την πρόγνωση ανέμου

Ο πιο αξιόπιστος τρόπος να προβλέψετε ένα επεισόδιο είναι να ελέγχετε την κατεύθυνση του ανέμου. Αν η πρόγνωση για το Ηράκλειο δείχνει νοτιάδες, ειδικά με εντάσεις 4 με 6 μποφόρ ή και ισχυρότερους, τότε υπάρχει αυξημένη πιθανότητα μεταφοράς σκόνης. Το μοντέλο DUST/METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δίνει προγνωστικούς χάρτες συγκέντρωσης Σαχαριανής σκόνης, όπου μπορείτε να δείτε πότε αναμένεται κορύφωση.

Συχνά το επεισόδιο συνδυάζεται με βροχές ή καταιγίδες, με αποτέλεσμα λασποβροχές. Όταν η πρόγνωση προβλέπει νοτιάδες και ταυτόχρονα βροχή, αναμένετε ότι ό,τι πέσει θα αφήσει λάσπη σε αυτοκίνητα, μπαλκόνια και δρόμους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η βελτίωση έρχεται όταν οι άνεμοι στρέφονται σε βόρειους και απομακρύνουν σταδιακά τη σκόνη.

Για τον προγραμματισμό της εβδομάδας και την αντιστοίχιση των ημερομηνιών με τον αριθμό εβδομάδας, η δανόγλωσση ιστοσελίδα Uge Kalender προσφέρει εβδομαδιαία προβολή. Έτσι ξέρετε σε ποια εβδομάδα του έτους βρίσκεστε και πότε να ελέγξετε ξανά την πρόγνωση.

Επιπτώσεις στην υγεία και τις μετακινήσεις

Η αυξημένη συγκέντρωση σκόνης επιβαρύνει κυρίως άτομα με αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα, ηλικιωμένους και μικρά παιδιά. Οι ειδικοί συστήνουν στις ευπαθείς ομάδες να παρακολουθούν την εξέλιξη του φαινομένου και να περιορίζουν την παρατεταμένη έκθεση σε εξωτερικούς χώρους όταν παρατηρούνται αυξημένες συγκεντρώσεις σωματιδίων.

Η ορατότητα μπορεί να μειωθεί τόσο ώστε να επηρεαστούν οι πτήσεις. Σε ισχυρό επεισόδιο στο αεροδρόμιο Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης», η ορατότητα περιορίστηκε στα 1.000 μέτρα, επίπεδο που θεωρείται απαγορευτικό για προσγειώσεις, και δύο αεροσκάφη άλλαξαν προορισμό. Η κατάσταση επηρεάζει επίσης το οδικό δίκτυο λόγω λασποβροχών.

Πότε καθαρίζει η ατμόσφαιρα

Το φαινόμενο δεν διαρκεί για πάντα. Συνήθως η μεταφορά εξασθενεί όταν αλλάζει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Όταν οι άνεμοι στρέφονται σε βόρειους, απομακρύνουν σταδιακά τη σκόνη από την περιοχή. Σε επεισόδια που συνδυάζονται με καταιγίδες, η βελτίωση μπορεί να έρθει την επόμενη ημέρα, με την ατμόσφαιρα να καθαρίζει αισθητά.

Αν σχεδιάζετε ταξίδι ή υπαίθριες δραστηριότητες, ελέγχετε συχνά την πρόγνωση για την κατεύθυνση του ανέμου και τυχόν προειδοποιήσεις για σκόνη. Έτσι μπορείτε να αποφύγετε τις ώρες με υψηλότερες συγκεντρώσεις, που συχνά καταγράφονται τις μεσημβρινές ώρες όταν το φαινόμενο κορυφώνεται.

Κοινοποίηση: Facebook 𝕏

Μείνετε ενημερωμένοι για τον καιρό

Δείτε αναλυτικές προγνώσεις για το Ηράκλειο

Πρόγνωση →